de Vogels

Vogels

“Geen twee bomen zijn hetzelfde voor de Raaf.
Geen twee takken zijn hetzelfde voor het Winterkoninkje.”

 

Deze twee regels over Raaf en Winterkoninkje uit het voorgaande gedicht van David Wagoner verdienen een eigen hoofdstuk omdat vogels in sprookjes, verhalen en dromen vrijwel altijd hulp bieden in de vorm van het geven van een boodschap, inspiratie, een idee.
In dit gedicht hebben zowel de Raaf als het Winterkoninkje een groot onderscheidingsvermogen. Zij zien dat geen één boom, geen één tak hetzelfde is. Dát hebben ze gemeen en verder verschillen ze als dag en nacht. In sprookjes ziet de grote zwarte Raaf dat wat niemand kan zien. De Raaf brengt de schaduwzijde aan het licht, een vogel van de nacht. Het winterkoninkje daarentegen is een opgewekt vogeltje waarover het verhaal gaat dat het in de toekomst kan zien en tot in de hemel kan vliegen. Een licht en vrolijk vogeltje, een vogel van de dag. Als archetypisch beeld kun je zeggen dat vogels, of het nu een raaf of een winterkoninkje is, het vermogen hebben om ons boodschappen te vertellen die wij nog niet kunnen zien.

Deze functie zien we ook in dromen terug. Iemand in de droomgroep droomt het volgende beeld als opmaat, het eerste beeld van een grotere droom.

Het is een donker landschap. Ik loop op sneeuw. Een mooi klein vogeltje met heldere ogen zit op de grond. Ze kijkt naar een gedaante achter mij.

Er volgt een mooie, rijke droom met veel personages. Ik vraag de dromer welke gedaante er achter haar staat in de droom maar dat kon zij vanuit haar ik-droomperspectief niet zien. Dan vraag ik haar om de ogen te sluiten en in de energie van het vogeltje te kruipen. Dit klinkt misschien wonderlijker dan het is. Feit is dat al onze droomfiguren uit of tot onszelf komen waardoor wij met elk droomfiguur een connectie hebben. Uit de praktijk blijkt dat ‘kruip-in-de-huid-van’ opmerkelijk makkelijk gaat. Zo ook deze keer. De dromer ‘zag’ met de ogen van het vogeltje haar moeder. Wij hebben samen op een focussende manier gewerkt met deze moeder-droomfiguur wat haar veel heeft gebracht. Dus ook hier weer de vogel als boodschapper; de innerlijke boodschapper die veel meer signalen oppakt uit de boven- en onderwereld, het dag- en het nachtbewustzijn dan onze dagelijkse geest kan verwerken. En als het aan de orde is komt daar het symbolische vogeltje die ons iets influistert waar we maar beter naar kunnen luisteren. Dit zien we ook in de sprookjes terug: vaak krijgt de schijnbaar zwakste van bijvoorbeeld een stel kinderen goede raad van een vogel waardoor deze voorspoed en gezondheid ten deel valt.  We kunnen maar beter luisteren naar dat wat schijnbaar zo klein lijkt…

De vogel laat ook op een andere manier boodschappen zien. Zo droomde ik een jaar of tien terug het volgende:

Ik overnacht bij een vrouw in een kamer die geheel bedekt is met rul, geel zandstrand. Er is een kooi met vogels wat ik sneu vind. Zij zouden eigenlijk vrij moeten zijn…. Er vliegen echter ook al een aantal vogels vrij in de ruimte, onder andere een klein helblauw mini-papegaaitje die telkens min of meer aan mij vastkleeft. Het is nog maar een kind-papegaaitje wat je kunt zien aan de stand van de pootjes. Als zij namelijk aan mij ‘vastkleeft’ gaan de pootjes op een bepaalde manier uit elkaar wat niet meer gebeurt wanneer de vogel volwassen is. Dan zie ik onder het zand een poesje liggen die jonge vogeltjes zoogt. En dat gaat helemaal goed!

Tien jaar geleden kon ik de droom nog niet goed begrijpen. Nu kan ik echter meer zien en het lijkt me een collectief beeld van een situatie waarin velen van ons zich bevinden. Mijn droom van toen: ik bevind me in een ruimte waarin een aantal oorspronkelijke ideeën van mij in de vorm van vogels al wel vrij zijn. Er zitten echter ook nog een flink aantal ideeën gevangen wat het beeld heeft van de vogels in de kooi.

“De gekooide vogel zingt
met een angstaanjagend tremolo
van de onbekende dingen
waar nog steeds naar verlangd wordt
en z’n deuntje wordt gehoord
op de verre heuvel
want de gekooide vogel
zingt van vrijheid.”

 

Uit: I know why the caged bird sings / Maya Angelou

Het schattige mini-papegaaitje wat zich aan me vastkleeft laat zien dat ik ook wel een beetje napraatte, wat papegaaien gewoon zijn te doen. Iets in mij was nog onvolwassen en had het nodig zich aan mij vast te kleven. Het einde van de droom stemt hoopvol: het laat een soort van paradijsje zien waarin de vogel veilig is bij de poes! Ideeën worden niet meer gevangen en opgegeten maar gevoed. Hoopvol!!

Je zou de taal van vogels een ‘geheime taal’ kunnen noemen omdat ze ons iets laten zien wat op de rand van ons bewustzijn zit en waar we nog niet echt woorden aan kunnen geven. Het is er wel, het is voelbaar maar nog niet te verwoorden. Hoe zouden we misschien dichterbij kunnen komen?

Stel je voor dat je op een mooie plek rustig ligt te luieren of te lezen. Dan zie je vanuit je ooghoeken vogels kwetteren en spelen met elkaar…. Het raakt je en je wilt ze niet opschrikken… Ga maar eens na wat voor een innerlijke houding je aanneemt… Hoe voorzichtig, behoedzaam, vertragend ben je terwijl je tegelijkertijd zó alert bent? Dát is de goede innerlijke houding om iets meer te weten te komen wat zich op jouw rand van je bewustzijn afspeelt.

Ga dan eens na wat voor een vogels jij daar ziet spelen, kwetteren, vechten misschien…. Het kan elke vogelsoort zijn. Geef ook de ‘gewone’ mus, merel, kauw ruim baan… Elke vogel is bijzonder en waardevol en vertegenwoordigt een kwaliteit. Oók de brutale, ondeugende kauwtjes die zo vaak voor ruzie in de achtertuin zorgen… Kijk dan eens welke kwaliteit ‘jouw’ vogel vertegenwoordigt. Misschien ontdek je wel de grote vrijheid van de mus die heerlijk zijn gang kan gaan! Of de brutale kauw die zich nergens wat van aan trekt… De wonderlijke duif die alle tijd van de wereld neemt en zich zelden laat opjagen… De onopvallende merel die onbevangen  het hoogste lied zingt….en vul het maar in.
Welke kwaliteit zou jij in jouw huidige situatie wel kunnen gebruiken? Kijk welke kwaliteit, welk woord, passend is…. Geef dit woord ruim baan, proef het en laat het klinken in je hoofd, je keel, je borst, je buik, je benen, je voeten… Vul jezelf met dit woord, met deze kwaliteit en blijf lekker loom liggen.. Vogels gaan over vrijheid en het verlangen hiernaar…

Reacties zijn gesloten.